„ქართული ოცნების“ მთავრობამ 12 თებერვალს მოულოდნელად გამოაცხადა საქართველოში ექვს წელზე მეტი ასაკის ავტომობილების იმპორტის აკრძალვა. ამ გადაწყვეტილების დასაბუთება იყო ავტოპარკის განახლება, ჰაერის დაბინძურების შემცირება და უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება.

ამ გაცხადებულ მიზნებს არავინ უარყოფს, თუმცა რადიო „თავისუფალი ევროპის“/„რადიო თავისუფლების“ ქართული სამსახურის მიერ გამოკითხული ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ დაგეგმილი ცვლილებები არ გადაჭრის დადგენილ პრობლემებს და შესაძლოა ახალი პრობლემები შექმნას.

რა იგეგმება?
აკრძალვა 1 აპრილიდან ამოქმედდება. ის გავრცელდება მსუბუქი ავტომობილებზე (კატეგორია M1 - არაუმეტეს რვა სამგზავრო ადგილისა, მძღოლის გარეშე).

შეზღუდვა არ გავრცელდება ელექტრომობილებზე, არც ავტომობილების რეექსპორტზე ან ტრანზიტზე. ის არ იმოქმედებს საქართველოში უკვე რეგისტრირებულ ავტომობილებზე, არც 1 აპრილამდე შეძენილ ავტომობილებზე, რომელთა საქართველოში ტრანსპორტირება უკვე დაწყებულია. მფლობელს მოეთხოვება შესაბამისი დოკუმენტაციის წარდგენა.

12 თებერვალს, პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ მთავრობის სხდომაზე განაცხადა, რომ საქართველოში ექვს წელზე უფროსი ასაკის ავტომობილების რეგისტრაციის აკრძალვა აუცილებელია შემდეგი მიზეზების გამო:

2012 წელს საქართველოში 864 000 ავტომობილი დარეგისტრირდა, ხოლო წლევანდელი მონაცემებით, ეს რიცხვი 2 მილიონს გადააჭარბა.
ეს ზრდა, ერთი მხრივ, საცობებს იწვევს და, მეორე მხრივ, აუარესებს გარემოსდაცვით მდგომარეობას.
„ეს მნიშვნელოვანია გარემოსთვის, ადამიანის ჯანმრთელობისთვის და კომფორტული მგზავრობისთვის“, - განაცხადა კობახიძემ.

„არაფერია უფრო ღირებული, ვიდრე ადამიანის ჯანმრთელობა, რომელზეც პირდაპირ გავლენას ახდენს, სხვა საკითხებთან ერთად, გარემოს მდგომარეობა“, - განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა პროსამთავრობო ტელეარხ „იმედის“ ეთერში.

„გარემოს მდგომარეობაზე პირდაპირ გავლენას ახდენს ავტომობილების რაოდენობა, მათი ხარისხი, ცვეთა და გამონაბოლქვი“, - დასძინა მან.

მათთვის, ვისაც ჰაერის დაბინძურების პრობლემაში ეჭვი ეპარება, პაპუაშვილი თბილისს უფრო მაღალი პერსპექტივიდან ურჩევს. გაცხადებული მიზნები და რეალობა
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის (GeorgiaStat) მონაცემებით, 2025 წელს საქართველოში 1,914,908 ავტომობილი დარეგისტრირდა. თუმცა, ექსპერტების თქმით, ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა მათგანი გზაზეა. სხვადასხვა წყაროს ცნობით, ბოლო წლებში რეგისტრირებული ავტომობილების დაახლოებით ნახევარმა გაიარა ტექნიკური შემოწმება; თუმცა, 30%-ზე მეტმა პირველივე ცდაზე ჩაიშალა.

ოფიციალური სტატისტიკის თანახმად, ავტომობილების პარკის უმეტესობა 10 წელზე მეტია - 1,541,196 ერთეული; 61,335 ავტომობილი რეგისტრირებულია 2-5 წლიან სეგმენტში.

„საქართველოში მხოლოდ 5.2%-ს აქვს 5 წელზე ნაკლები ასაკის ავტომობილი. ეს იმიტომ არ ხდება, რომ 95%-მა უბრალოდ გადაწყვიტა ძველი, ვთქვათ, კლასიკური ავტომობილების მართვა. პირიქით, ეს აჩვენებს, რომ მათ არ აქვთ ფინანსური საშუალებები ახალი ავტომობილის შესაძენად“, - ამბობს ალექსი ნონიაძე, ავტომობილების იმპორტიორთა ასოციაციის თავმჯდომარე. ამ პირობებში, ის თვლის, რომ ავტოპარკის განახლება შეუძლებელია, რადგან მძღოლების უმეტესობის ერთადერთი არჩევანია „ძველი მანქანებიდან ადგილობრივ ბაზარზე შეძენილ შედარებით უკეთეს, მაგრამ ასევე ძველ ავტომობილებზე გადასვლა“.

„თუ ავტოპარკი არ განახლდება და არ გაუმჯობესდება, ლოგიკურია, რომ ჰაერის ხარისხიც არ გაუმჯობესდება. გამოდის, რომ ჩვენ ვერ ვაღწევთ ორივე ჩვენს მიერ დასახულ მიზანს“.

ნონიაძე პროგნოზირებს, რომ ცვლილებები გამოიწვევს იმპორტის მოცულობის შემცირებას; ფასების ზრდას როგორც მომავალში იმპორტირებული, ასევე ბაზარზე არსებული მანქანებისთვის; ლოჯისტიკური კომპანიების მნიშვნელოვანი რაოდენობის დახურვას და დილერებს შორის უმუშევრობას.

მძღოლების რეაქციები
დაგეგმილმა ცვლილებებმა ტაქსის მძღოლებში ძირითადად უარყოფითი რეაქცია გამოიწვია, რომლებიც წელიწადში ორჯერ ვალდებულნი არიან გაიარონ ავტომობილის შემოწმება. რადიო „თავისუფლების“ მიერ გამოკითხულმა მძღოლებმა ვინაობის გამხელა არ ისურვეს:

„ამის დრო არ არის - ცხოვრება ისედაც გაძვირდა. როდესაც დღეში 50-70 ლარს შოულობ, როგორ შეიძლება ვინმემ ექვს წელზე ნაკლები ასაკის მანქანა შემოიტანოს?“ „მდიდრები დილერებიდან ახალ მანქანებს იმგზავრებენ და თქვენ იძულებული იქნებით, მათი მეორადი მანქანები შეიძინოთ. ჩვეულებრივ ადამიანებს 20 000 რუბლი არ აქვთ - სესხის აღება მოგიწევთ“.
„ამბობენ, რომ ეს ხალხისთვისაა, სინამდვილეში კი ცდილობენ, კიდევ უფრო მეტად დაგვზოგონ“.
სოციალურ მედიაში ახალი კანონის მომხრეები შემდეგ არგუმენტებს მოჰყავთ:

ქართველებს მერსედესის მანქანით სიარული აღარ მოუწევთ;
ჰაერი უფრო სუფთა გახდება;
ნაკლები მანქანა შემოვა და ახლები შეიძენენ;
თბილისი საცობებისგან გათავისუფლდება.
„საქართველო მხოლოდ თბილისი არ არის. ეს დისკრიმინაციაა“, - პასუხობენ სხვები.