მიუხედავად იმისა, რომ საზოგადოების ყურადღება „გრანტების შესახებ კანონის“ ირგვლივ არსებულ დავაზე იყო კონცენტრირებული, საქართველოს საპარლამენტო უმრავლესობამ სისხლის სამართლის კოდექსში ახალი მუხლის შეტანა შესთავაზა. შემოთავაზებული ცვლილებების თანახმად, სახელმწიფო ორგანოების „უფლებამოსილების სისტემატური უგულებელყოფა“ და „არალეგიტიმურობის განცდის შექმნა“ შესაძლოა სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით დაისაჯოს. საკანონმდებლო ექსპერტები მთავრობის ინიციატივას არაკონსტიტუციურად მიიჩნევენ და მას „ყველას გაჩუმების მცდელობად“ აფასებენ.

ერთ წელზე მეტია, ქართული პოლიტიკა ლეგიტიმურობასთან დაკავშირებულ დებატებშია ჩაფლული - კითხვაზე, თუ ვის აქვს უფლება წარმოადგინოს ქვეყანა 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, რომლის შედეგებსაც საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტი, პროევროპული ოპოზიცია და საზოგადოების მნიშვნელოვანი ნაწილი გაყალბებულად მიიჩნევს. ამ კვირაში კონფლიქტმა ახალ განზომილებაში გადაინაცვლა: პოლიტიკური შეფასების საკითხმა პოტენციური სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ხასიათი მიიღო.

ორშაბათს, 16 თებერვალს, პარლამენტის იურიდიული კომიტეტის სხდომაზე, „გრანტების შესახებ“ კანონში ცვლილებების მეორე მოსმენისას, მმართველი პარტიის პარლამენტის წევრებმა დამატებითი ცვლილებები შესთავაზეს. ეს ცვლილება ითვალისწინებს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის ახალი 316¹ მუხლის შემოღებას, სახელწოდებით „ექსტრემიზმი კონსტიტუციური წესრიგის წინააღმდეგ“.

კომიტეტმა ინიციატივა ექვსი ხმით ერთის წინააღმდეგ დაამტკიცა და მხარი დაუჭირა იმის კრიმინალიზაციას, რასაც ხელისუფლება „ხელისუფლების სისტემატურ არაღიარებას“ უწოდებს.

რა შეიძლება ჩაითვალოს ახლა დანაშაულად?
ინიციატივის აღწერილობის თანახმად, სისხლის სამართლის კოდექსის ახალი მუხლი აწესებს პასუხისმგებლობას ქვეყანაში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისა და მოქალაქეობის არმქონე პირებისთვის საჯარო და სისტემატური მოწოდებებისთვის, რომლებიც მიზნად ისახავს:

საქართველოს კანონმდებლობის მასობრივ დარღვევას;
სახელმწიფო ხელისუფლებისადმი მასობრივ დაუმორჩილებლობას;
ალტერნატიული ხელისუფლების შექმნას.
ცალკე, სასჯელი გათვალისწინებულია საკუთარი თავის ან სხვა პირის „ხელისუფლების წარმომადგენლად“ „არასანქცირებული, საჯარო და სისტემატური წარმოჩენისთვის“.

გარდა ამისა, „იმავე პირის სხვა სისტემატური ქმედებები“ შეიძლება სისხლის სამართლის წესით დასჯადი იყოს, თუ ისინი:

მიზანმიმართულია კონსტიტუციური წესრიგის ან კონსტიტუციური ორგანოების უკანონობის აღქმის შექმნას;
ზიანს აყენებს საქართველოს ინტერესებს ან ქმნის ასეთი ზიანის რეალურ საფრთხეს.

სასჯელი მოიცავს ჯარიმას (თანხა ჯერ არ არის დაზუსტებული), საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას 400-დან 600 საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთას სამ წლამდე ვადით. იურიდიული პირებისთვის სასჯელია ჯარიმა ან ლიკვიდაცია ჯარიმის დაკისრებით.

ინიციატივის მეორე ნაწილი დამამძიმებელ გარემოებათა სიაში „ხელისუფლების არაღიარების“ დამატებას ეხება. „ქართული ოცნების“ წევრის, არჩილ გორდულაძის მიერ წარმოდგენილი ფორმულირების თანახმად, თუ დანაშაული ჩადენილია „კონსტიტუციური წესრიგის ან კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების გამო“, სასამართლო, სასჯელის დაკისრებისას, ვალდებული იქნება, დანიშნული სასჯელი კიდევ ერთი წლით გაახანგრძლივოს.

განხილვის დროს კანონპროექტის შემოთავაზებული ტექსტი არ იყო გამოქვეყნებული, ამიტომ საზოგადოება ძირითადად კომიტეტის ხელმძღვანელის, არჩილ გორდულაძის ზეპირ განმარტებებს ეყრდნობოდა.

მთავრობის მიერ ინიციატივის ახსნა: „სისტემატურობა, საჯაროობა და ექსტრემიზმი“.
არჩილ გორდულაძე ამტკიცებს, რომ სისხლისსამართლებრივი დევნის მთავარი კრიტერიუმები იქნება ქმედებების „სისტემატურობა, სისტემატურობა და საჯაროობა“.

„ერთი პირის მიერ ჩადენილი ქმედება, რა თქმა უნდა, სისხლის სამართლის დანაშაულად არ ჩაითვლება“, - განაცხადა მან.

მთავრობა ცვლილებებს ეროვნული უსაფრთხოების დაცვის მოტივით ამართლებს. საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ „აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის რუსეთის მიერ ოკუპაცია“ ფაქტობრივად გაიგივა მთავრობის შიდა არაღიარებასთან.

„ჩვენთვის ორივე ერთი და იგივე პრობლემაა“, - განუმარტა მან ჟურნალისტებს.

მისი თქმით, რუსეთი და კიდევ ოთხი ქვეყანა არ ცნობს საქართველოს იურისდიქციას ქვეყნის ტერიტორიის 20%-ზე, ხოლო ქვეყნის შიგნით მოქმედი ძალები, მისი მტკიცებით, არ ცნობენ მთავრობის იურისდიქციას „დანარჩენ 80%-ზე“.

„ერთ შემთხვევაში, ჩვენ გვაქვს ოკუპაციის კანონი, რომელიც პირველ პრობლემას აგვარებს და ახლა მიიღება ახალი კანონი, რომელიც მეორე პრობლემას აგვარებს. საბოტაჟი და კონსტიტუციური წესრიგის წინააღმდეგ მიმართული ექსტრემიზმი არის ის, რაც კანონმდებლობამ უნდა მოაგვაროს“, - განაცხადა კობახიძემ.